Газар хөдлөлтийн идэвхтэй бүсэд зориулж дулаан болон дуу чимээ тусгаарлалт сайн байхаар зохион бүтээсэн гайхалтай хавтанг “Конкреволл системийн хавтан” хэмээдэг. Маш олон давуу талтайн дээр угсрахад хялбар учраас конкреволл системийг барилгын дэвшилтэт технологи гэж тодорхойлсон юм. Энэхүү дэвшилтэт технологийн хавтанг Эн Ти Системс /NT Systems/ компани Итали улсын SCHNELL HOUSE компанийн патентаар Монголдоо үйлдвэрлэж байна. Тэд эх орондоо үйлдвэрлэсэн хавтангаа Ривер Гарден, Цэцээ гүн хотхоны таун хаус, Тайм Скүэр төсөл, TOYOTA брэндийн автомашины засварын төв зэрэг олон нэр хүндтэй барилгуудад амжилттай нийлүүлжээ. “Эн Ти Сестимс” компанийн залуус олон айлын голомтоо бадраах орон сууц, хаус, их хотод өнгө нэмэн сүндэрлэх оффисуудыг дэвшилтэт технологийн аюулгүй, тав тухтай хавтангаар хангахаар урам зоригтой ажиллаж байна.

Конкреволл систем гэж юу вэ?

Конкреволл системийн технологи нь барилгын төмөр бетон хийц дээр тулгуурласан технологи бөгөөд хэвтээ, босоо, хөндлөн гурван чигт арматурчлагдсан хөөсөнцөр дулаалгатай цутгамал хана юм. Дан хавтан буюу 1-2 даацын гадна болон дотор хана, цутгамал каркасан барилгын гадна дотор дүүргэгч ханаар ашиглах, давхар хавтан буюу хоёроос дээш давхар барилгын даацын хана болон хучилтын хавтан гэсэн гурван төрлийн конкреволл хавтан байдаг.

СИСТЕМИЙН ДАВУУ ТАЛ

1. Дулаан тусгаарлалт өндөртэй

Дан болон давхар хавтангийн дулаан тусгаарлах чадвар нь маш өндөр. Хөөсөнцөр хавтан нь дулаан тусгаарлах чадвар өндөртэйгээс гадна уур, усыг маш сайн тусгаарладаг.

2. Газар хөдлөлтөд тэсвэртэй

Уламжлалт аргаар барьдаг барилгатай адил багана, дам нуруун дээр ачааг авдаггүй. Хоорондоо бат бөх холбогдсон хана бүхэлдээ ачааллыг жигд авдаг. Энэ нь барилгын эргэн тойрон бүхэлдээ хамгаалагдан, ямар нэг гадны цохилт, доргилтод тэсвэртэй байдаг юм.

“Давхар хавтангийн дуу тусгаарлах чадвар маш сайн. Тодруулбал байшингийн гадна гарсан дуу чимээ дотор талд 6 дахин багасч сонсогддог”

3. Дуу чимээний тусгаарлалт сайтай

Давхар хавтангийн дуу тусгаарлах чадвар маш сайн. Тодруулбал байшингийн гадна гарсан дуу чимээ дотор талд 6 дахин багасч сонсогддог. Энэ нь хавтангийн 5 үе давхаргын /шавар, хөөсөнцөр, арматурласан бетон, хөөсөнцөр, шавар буюу өнгөлгөөний нягтаас шууд хамаарч байгаа юм.

4. Гал тэсвэрлэх чадвартай

Конкреволл хавтангийн нэг талыг 1000С-д халаахад 3 цагийн дараа нөгөө талд нь дөнгөж 48С хүртэл халдаг. Үүнээс үзэхэд хавтангийн олон давхар бүтэц нь хөөсөнцөр шатахгүйгээр агших нөхцлийг бүрдүүлдэг төдийгүй хлорон суурьтай хөөсөнцөр хавтан шиг хорт хий ялгаруулахгүй.

Мөн конкреволл системийн хавтангаар барилгын гадна дүүргэлтийн ханыг дүүргэхэд 1 метр хананаас 0,1-0,2 м2 талбай хэмнэдэг байна.

Хэрвээ та барилгын төсөлдөө энэхүү системийн хавтанг ашиглахаар төлөвлөж байгаа бол дараах хаягаар холбогдоорой.

“НТ Системс” ХХК
БЗДүүрэг 14-р хороо “NT” center
Утас : 9919-5538, 9902-0457, 9901-7704
noyontrade@gmail.com
https://www.facebook.com/ConcrewallSystemsMongolia/

Хамгийн наад зах нь будаг хатах үед химийн хортой нэгдлүүд нь агаарт ууршиж, орчны агаарт маш удаан хугацаанд хадгалагддаг. Будагны үнэр нь ариллаа гээд хор нь гардаггүй. Тухайн орчинд хадгалагдсан хор нь амьсгалын замыг гэмтээх цаашилбал уушгины хорт хавдар үүсгэх шалтгаан болдог байна. Мөн будганд агуулагдах хар тугалга нь бага насны хүүхдийн тархи мэдрэлийн системд асар их сөрөг нөлөө үзүүүлдэг юм. Тиймээс сургууль, цэцэрлэг, эмнэлэг, байрны засварт усан суурьтай, хоргүй будаг ашиглахыг зөвлөж байна.

1 Сургууль, цэцэрлэг, эмнэлэгийн засварт заавал хоргүй будаг ашиглах ёстой

Хэрвээ та зун гэртээ засвар хийх гэж байгаа бол эрүүл мэндэд ээлтэй, усан суурьтай, сайн чанарын будаг хэрэглэхийг зөвлөж байна. Сайн чанарын будаг нь дараах шалгууруудыг хангасан байх ёстой.

1. Үнэргүй

Будагны хурц үнэр таагүй мэдрэмж төрүүлэхээс гадна амьсгалын замын эрхтэн, уушгийг үрэвсүүлдэг. Харшил үүсгэдэг.

Усан суурьтай будаг нь тусгай шингэлэгч бодис хэрэглэдэггүй усаар шингэлэдэг учраас хурц үнэргүй. Будгийн ажил хийсэн өрөөндөө шууд унтаж амарсан ч болно.

2. Ховхорч хуулрахгүй

Засвар хийгээд удаагүй байтал будаг ховхорч унах тохиолдол их. Энэ нь будагны чанартай холбоотой юм. Хар тугалга ихээр агуулсан тосон будаг нь амархан хагарч,ховхордог бөгөөд энэ нь хүний эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлдөг. Харин усан суурьтай будаг нь механик гэмтэл сайн даадаг, тогтоц сайтай гэдгээрээ давуу талтай. 

2 Усан суурьтай будаг нь 10.000 угаалтанд тэсвэртэй, тогтоц сайтай

1. Угаалт арчилтанд тэсвэртэй

Угаалгын бодисоор цэвэрлэсэн ч өнгөө алдаж гандахгүй. 10.000 угаалтанд тэсвэртэй. Мөн мөөгөнцөртөхгүй.

2. Будах талбай илүү

3. Хүссэн өнгөө гаргаж авч болдог

4. Далдлах чадвар сайн байх ёстой. Эдгээр бүх шаардлагыг CYSQ усан суурьтай будаг дээд зэргээр хангаж чаддаг. Тус будгаар бетон, шавар, мод, төмөр, гипс гээд бүх төрлийн гадаргууг будаж болно.

Хамгийн сүүлийн үеийн дэвшилтэт технологийн усан суурьтай, хоргүй CYSQ будгийг “Ноён Трейд” компани албан ёсны эрхтэй оруулж ирдэг. Энэхүү будаг нь хүний эрүүл мэнд болон байгаль орчинд ээлтэй, олон улсад үнэлэгдсэн бүтээгдэхүүн юм.

3 Жинхэнэ хэмнэлт

Хэмнэлт гэдэг нь зөвхөн мөнгөн дүнгээр хэмжигдэх асуудал биш юм. Хамгийн зөв хэмнэлт бол тав тух, эрүүл мэнд билээ. Жил бүр хямд, хортой будаг авч засвар хийхийн оронд эрүүл мэндэд хоргүй, угаалт арчилтанд тэсвэртэй, тогтоц сайтай будгаар засвараа хийж жинхэнэ хэмнэлтийг мэдрээрэй.

CYSQ будгийг үйлдвэрлэгч “Чен Ян” үйлдвэр нь будгийн бүтээгдэхүүний нэр төрөл, үйлдвэрлэлийн технологиороо БНХАУ-д тэргүүлэгч бөгөөд дэлхийн томоохон 863 бүтээн байгуулалтын төсөлд усан суурьтай будгаараа оролцсон. Европын холбооноос байгальд ээлтэй  бүтээгдэхүүний сертификатыг CYSQ будганд өгч чанарыг нь баталгаажуулсан юм.

Дэлгүүр: Улаанбаатар хот, Гурвалжингийн гүүрний зүүн урд талд BIG худалдааны төвийн 60-р лангуу

Оффис: Улаанбаатар хот, Баянзүрх дүүрэг, 14-р хороо NT center

Утас: 9408-7000, 94097000

Вебсайт: www.noyontrade.mn

Фэйсбүүк: https://www.facebook.com/CYSQ-Sunrise-Mongolia-779124082135756/

Яагаад усан суурьтай будаг гэж?

Хүний эрүүл мэнд болон байгальд хор нөлөөгүй

Барилгын засалд ашигладаг дийлэнх будаг их бага хэмжээгээр хар тугалга агуулсан байдаг. Энэ нь хүний тархи мэдрэлийн системд асар хор хөнөөлтэй. Мөн хортой элементүүд агаар, хөрсөнд маш удаан хугацаанд хадгалагддаг учраас байгаль орчныг хамгийн ихээр бохирдуулдаг байна. Харин усан суурьтай будаг нь хүний биед хоргүй, байгаль орчинд ээлтэй тул олон улсад өргөн хэрэглэх болсон.

Тэсэрч дэлбэрэхгүй, галд шатахгүй

Усан суурьтай будаг нь тосон будгийн ажиллагааг 100 хувь орлож чадахын дээр шатамхай шинж чанаргүй. Тиймээс хадгалах, зөөвөрлөх явцад тэсэрч дэлбэрэх аюулгүй. Галын эрсдэлээс хамгаалдаг давуу талтай юм.

“ИНТЕРЬЕРИЙН ЧИГЛЭЛЭЭР АЖИЛЛАДАГ МЭРГЭЖИЛТНҮҮД ЭНЭХҮҮ УСАН СУУРЬТАЙ БУДАГНЫ ШИНЖ ЧАНАРТ ТУН ТАЛАРХАЛТАЙ ХАНДДАГ ЮМ”

Хурц үнэргүй

Засвар хийх үед засварчид будагны үнэрт хордох, будагны үнэрийг гаргах гэж олон хоногоор хүлээх зэрэг асуудлууд байдаг. Тэгвэл усан суурьтай будаг нь хурц үнэргүй учраас дээрх асуудал үүсэхгүй. Интерьерийн чиглэлээр ажилладаг мэргэжилтнүүд энэхүү усан суурьтай будагны шинж чанарт тун талархалтай ханддаг юм. Мөн усан суурьтай будаг нь:

• Үнэргүй, Усаар шингэлж хэрэглэдэг
• Угааж арчихад ховхорч унахгүй
• Хурдан хатдаг
• Далдлах чадвар сайтай
• Будах талбай илүү
• Хатуулаг чанар сайтай зэрэг маш олон давуу талтай.

Усан суурьтай будгаар юу будаж болох вэ?

Энэхүү будгийг барилгын дотор засалд өргөн ашигладаг. Тухайлбал бетон, шавар, мод, ган, гипсэн хавтангийн гадаргууны өнгөн түрхлэг болгож хэрэглэнэ. Матте, гялгар гэсэн хоёр төрөл байдаг.  1188 өнгө гардаг учраас өнгөний сонголтонд санаа зовох асуудалгүй.

“БЭЭЖИНГИЙН 5 ТОЙРОГ ДОТОР ТОСОН БУДАГ ХЭРЭГЛЭХГҮЙ, ЗӨВХӨН УСАН СУУРЬТАЙ БУДАГ ХЭРЭГЛЭХ ТОГТООЛЫГ ХЯТАДЫН ЗАСГИЙН ГАЗРААС ГАРГАСАН БАЙДАГ”

Усан суурьтай будгийг хаанаас авах вэ?

Будгийн бүтээгдэхүүний нэр төрөл, үйлдвэрлэлийн технологиороо БНХАУ-д тэргүүлэгч “Чен Ян” группийн шилдэг бүтээгдэхүүн болох усан суурьтай будгийг “Ноён Трейд” компани оруулж ирдэг. Усан суурьтай будагны чанарын өндөр үзүүлэлтийг Хятадын Засгийн газар үнэлж энэхүү будгийг бүх нийтээр хэрэглэж заншихыг бодлогоор хангаж өгчээ.

Тодруулбал Бээжингийн 5 тойрог дотор тосон будаг хэрэглэхгүй, зөвхөн усан суурьтай будаг хэрэглэх тогтоолыг Засгийн газраас нь гаргасан байдаг. Харин манайд энэ мэт бодлогоор зохицуулаагүй, засварыг аль болох хямд өртгөөр хийх сонирхолтой байдгаас эрүүл мэндээрээ хохирох тохиолдол их. Ялангуяа эмнэлэг, сургууль, цэцэрлэгийн засварт хямд, хортой, толгой эргэм үнэртэй будгийг хэрэглэдэг нь маш том алдаа юм. Шинэ технологийн усан суурьтай будгийг ашиглан ирээдүй хойч болон хүүхдүүдийнхээ эрүүл мэндэд анхаарал тавих цаг болжээ.

“Ноён Трейд” компани нь “Чен Ян” үйлдвэрийн усан суурьтай будгийн албан ёсны дистрибьютерийн эрхийг 2014 онд авсан бөгөөд мөн үйлдвэрийн гадна дотор эмульс болон шалны резинэн будгийг худалдаалж байна.

Оффис-Улаанбаатар хот, Баянзүрх дүүрэг, 14-р хороо NT center
Дэлгүүр-Улаанбаатар хот, Гурвалжингийн гүүрний зүүн урд талд BIG худалдааны төвийн 60-р лангуу
Утас: 9408-7000, 94097000
www.noyontrade.mn

Нидерландын эрх баригчид өөрийн оронд цэвэр эрчим хүчний хэрэглээг нэмэгдүүлэх зорилгоор далайн эргийн хамгийн том салхин станц байгуулах төслийг амжилттай хэрэгжүүллээ. Өнгөрөгч Даваа гарагт нээлтээ хийсэн “Gemini” салхин хүрээлэнд Нидерландын хойд эргийн дагуу 85 км орчим үргэлжлэх газарт 150 салхин хөдөлгүүр байрлуулжээ. Төслийн хүрээнд салхин станцаар 600 мегаватт эрчим хүч үйлдвэрлэж, 785 000 айл өрхийг эрчим хүчээр хангах юм.

2010 онд уг салхин цэцэрлэгийг анх санаачилсан бөгөөд 3 тэрбум ам.долларын төсөв төлөвлөжээ. Төсөл дээр Канадын сэргээгдэх эрчим хүчний “Northland Power”, салхин хөдөлгүүр үйлдвэрлэгч “Siemens Wind Power”, далайн эргийн ажил гүйцэтгэгч “Van Oord”, хог хаягдал дахин боловсруулдаг “HVC” зэрэг компаниуд хамтран ажилласан байна.

“Төслийн ажил одоогоор үйл ажиллагааны шатандаа явж байна. Маш их ажиллагаа шаардсан, төвөгтэй төсөл л дөө. Ялангуяа задгай тэнгист ийм хүрээлэн байгуулах нь хэцүү. Тээвэр ложистикийн асуудлаас эхлээд…” хэмээн компанийн удирдах зөвлөлийн дарга Маттиас Хааг ярьсан юм.

Ирэх 15 жилийн хугацаанд “Gemini” салхин хүрээлэн нь тус улсын нийт сэргээгдэх эрчим хүчний нийлүүлэлтийн 13 хувийг, салхин эрчим хүчний 25 хувийг үйлдвэрлэнэ гэсэн тооцоог гаргажээ. Өөрөөр хэлбэл, энэ нь 1,5 сая хүний эрчим хүчний хэрэглээг хангах хүчин чадалтай болно гэсэн үг.

Түүнчлэн уг станц нь нүүрсхүчлийн хийг 1.25 тэрбум тонн хэмжээгээр бууруулах юм. Тус улсын Эдийн засгийн хэрэг эрхлэг яамнаас 2016 онд хийсэн судалгаагаар Нидерландын эрчим хүчний хэрэглээний 95 хувийг шатдаг түлшээр үйлдвэрлэдэг аж. 2025 он гэхэд нийт эрчим хүчний 14 хувийг цэвэр эх үүсвэрээр хангах гэж буй Нидерланд улс 2050 он гэхэд нүүрстөрөгчийн 0 ялгаруулалттай орон болохоор зорьжээ.

Энэхүү зорилгынхоо хүрээнд тус улс дэлхийн бусад орнуудтай хамтран ажиллахад бэлэн гэдгээ илэрхийлсэн байна.

Монголбанкнаас гаргадаг орон сууцны үнийн индекс судалгааны дөрөвдүгээр сарын үр дүнг танилцуулж байна.

Судалгаагаар өнгөрсөн сард Орон сууцны үнийн ерөнхий индекс 1,01 болж суурь үе буюу 2017 оны нэгдүгээр сараас 1.2%-иар өсчээ. Энэ нь өмнөх сараас 0,20 хувиар өссөн үзүүлэлт юм. Харин өнгөрсөн оны мөн үетэй буюу 2016 оны дөрөвдүгээр сарын үр дүнтэй харьцуулахад 2,18 хувиар буурсан байна.

Үнийн индексийн үзүүлэлтийг шинэ орон сууц, хуучин орон сууцаар ангилж үзвэл, шинэ орон сууцны үнийн индекс 1,15 гарсан байна. Энэ нь өмнөх сараас 0,72 хувиар буурчээ. Харин өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулбал 0,48 хувиар буурсан үзүүлэлт юм. Хуучин орон сууцны үнийн индекс 0,92. Суурь үеэс 8,2%-ийн бууралттай гарлаа. Харин өмнөх сараас 0,51 хувиар өсч, өнгөрсөн оны мөн үеэс 4,64 хувиар буурсан үзүүлэлт юм.

ОСҮИ-ийг Хедоник регрессийн аргаар тооцоолсон бөгөөд энэхүү тооцоололд тухайн сард Улаанбаатар хотод борлуулагдахаар зах зээлд нийлүүлэгдсэн шинэ, хуучин нийт 4955 орон сууцны мэдээллийг хамруулжээ.

Эх сурвалж http://news.barilga.mn/r/72388

Энэхүү үзэсгэлэн яармаг нь барилгын салбарын аж ахуйн нэгжүүдээ хамруулж, тэдний бүтээн байгуулсан орон сууц, үл хөдлөх хөрөнгө, дотоодын үйлдвэрлэгчдийнхээ бараа бүтээгдэхүүн, ханган нийлүүлэгчдийн бизнес саналууд, шинэ дэвшилтэт техник технологийг нэгэн дээвэр дор, өргөн хүрээнд хүртээмжтэйгээр сурталчилж үйл ажиллагааг нь дэмжих зорилготой билээ.

Ялангуяа эдийн засгийн хүндрэлтэй өнөөгийн нөхцөлд бизнес эрхлэгчид маркетинг борлуулалтын маш бага зардлаар, өндөр үр ашигтайгаар зорилтот хэрэглэгчдэдээ бүтээгдэхүүн үйлчилгээгээ хүргэж, гадаад ба дотоодын хөрөнгө оруулагчидтай хамтран бизнесийн харилцаа холбоогоо өргөжүүлэх өргөн боломжийг уг үзэсгэлэн олгосон юм.

Түүнчлэн шинэ орон сууц авах гэж буй хэрэглэгчдэд хайсан байраа нэг дороос олж сонголтоо хийх, амины орон сууц барих гэж буй иргэдэд бараа материалаа үнэ болон брэндийн өргөн сонголтоос худалдан авалт хийх нөхцөлийг бүрдүүлдэг нь бас нэгэн давуу тал юм.

Энэ жилийн “Barilga Expo 2017”-ийн нэгэн онцлог нь иргэд, оролцогчдын дунд үнэ төлбөргүй зохион байгуулсан сургалт, семинарууд байлаа. Үүнд: амины орон сууцаа өөрсдөө барих, барилгын шинэ материал, дэвшилтэт технологитой танилцах, ашиглах арга зүйн талаарх зөвлөмжүүд багтлаа.

Үзэсгэлэнгийн хаалтын ажиллагаанд “Barilga Expo 2017” олон улсын үзэсгэлэн яармагийн Зохион байгуулах хорооны дарга Г.Батсүх, Барилга, хот байгуулалтын яамны Нийтийн аж ахуйн бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга О.Лхагвацэдэн, Монголын барилгын материал үйлдвэрлэгчдийн холбооны тэргүүн М.Түмэнжаргал, Монголын барилгын үндэсний ассоциацийн Зөвлөх н.Бямбажав нар оролцож, шилдэг оролцогч компаниудыг шалгаруулан Батламж гардууллаа.

“Barilga Expo 2017” олон улсын үзэсгэлэн яармагийн шилдгүүд:

1.         Шилдэг төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэгч – “Монголын Алт” (МАК) ХХК

Уул уурхай, барилгын материалын төсөл болон үйлдвэрлэл, хөдөө аж ахуй, агаарын тээвэр, үл хөдлөх хөрөнгө зэрэг чиглэлээр үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа Үндэсний хөрөнгө оруулалттай, Монгол Улсын тэргүүлэх компаниудын нэг “Монголын Алт” (МАК) ХХК.

2.         Шилдэг үйлдвэрлэгч  – “Ньюгрийн Лайф” ХХК

2014 онд хоногт 100 тонн бэлэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх хүчин чадалтай, 100 хувь дотоодын хөрөнгө оруулалтаар хуурай хольцын автоматажсан томоохон үйлдвэрийг ашиглалтад оруулсан “Ньюгрийн Лайф” ХХК.

3.         Шилдэг ханган нийлүүлэгч – “Хүннү Конкрет” ХХК

Техник технологиор манлайлж, сүүлийн жилүүдэд барилгын салбарт хүч түрэн орж ирж буй “Хүннү Конкрет” бетон зуурмагийн үйлдвэр.

4.         Шилдэг дэвшилтэт технологи нэвтрүүлэгч – “ABB” группын Монгол дахь төлөөлөгчийн газар

Эрчим хүч, автоматжуулалтын технологиороо дэлхийд тэргүүлэгч “ABB” группын Монгол дахь төлөөлөгчийн газар.

5.     Шилдэг шинэ орон сууц – “Монкон констракшн” ХХК-ийн Мандала Хотхон

2000-аад оны эхээр төрийн албан хаагчдыг орон сууцаар хангах баталгааг төр хариуцах нэрээр олон тооны хөтөлбөр, бодлого, шийдвэр гарч, үүнд хандивлагч орнуудын зээл, тусламж, гадаадын болон дотоодын хөрөнгө оруулалт, төсвийн хөрөнгийн багагүй хэсгийг хувийг зарцуулж эхэлсэн. Энэ дунд 2007 онд “4000 айлын орон сууц” хөтөлбөр батлагдаж хэрэгжсэн юм. Хөтөлбөрийн санхүүжилтэд 12.0 тэрбум төгрөгийг Орон сууцны санхүүжилтийн корпораци /ОССК/-д олгосон байдаг. Ингээд үндэсний хэмжээний томоохон гэж хэлж болохуйц орон сууцны бүтээн байгуулалтууд ид өрнөсөн. Биелэлт, үр дүнгийн хувьд 100 хувьтай гэж хэлж болох энэ төслийг гүйцэх орон сууцны зээлийн хөтөлбөр одоо ч алга.

    Гэхдээ энэ зуур “Дайны хажуугаар дажин” гэдэг нь болоод өнгөрсөн юм биш биз!

“4000 айлын орон сууц” төсөлд хамрагдаж байртай болсондоо үгээ хэлж, үсээ зулгаах нь холгүй харамссан иргэд бас байна. Мөөгөнцөр, хорхой шавжиндаа баригдсан, хана, цонхноосоо нэвт сийгсэн, улмаар мөстөж, өгөршсөн, гадна доторгүй хагарч, цуурсан, бороо ормогц дээврээс нь дусаал гоождог, нүдээр харахад хэв гажилтад орсон, бүтээцийн шийдэл гэж зүйл огт байхгүй, хөрсний судалгаа гэж бүр ч хийгдээгүй “Да хүрээ” хэмээх хотхон Шар хадны Техникийн захын зүүн талд байрлаж байна. Миний санахад манай хуучны соц үеийн 70, 80 жил болсон барилга хүртэл энэ хиртэй байхыг огт үзсэнгүй. Тус орон сууц нь 76 болон 24 айлын 3, 4 давхар 2 блок бөгөөд 2012 онд бүрэн баригдаж дуусчээ. Жам нь бол ёстой л будаг нь ханхалсан шинэ орон сууц билээ.

Асуудлыг бүр эхнээс нь авч үзье.

Баянзүрх дүүргийн 17 дугаар хороонд “Мануул трейвэл” гэх компани “4000 айлын орон сууц” төслийн хүрээнд “Да хүрээ” хотхоны барилгын ажил эхэлснээс хойш 2010 онд газрын зөвшөөрлөө авч, дараа нь зураг төслөө батлуулжээ. /Барилга зураг төслийн дагуу баригдаагүй/ Үүгээр барахгүй тухайн оны зургаан сараас эхлэн борлуулж, оршин суугчдыг оруулсан гэнэ. Энэ бүхэн болж өндөрлөсний дараа буюу 2012 онд дөнгөж барилга барих зөвшөөрлөө авсан аж. Харин энэ үед барилга аль хэдийн ашиглалтад бүрэн орсон байв. Ингээд нэлээд ажил явдал болсны эцэст хоёр жилийн дараа, 2014 онд одоогийн НХТЕТГ барилгыг ашиглалтад хүлээн авчээ. Мөн л хуулиас гадуур барилгыг ашиглалтад хүлээн авсан ч “Мануул трейвэл” компани барилгын үйл ажиллагаа жигдэртэл хүлцэх хугацаанд байгаагүй, орхин одсон юм.

Өөрөөр хэлбэл, гурвалжингийн тогтолцоо урвуугаа харж, авах ёстой тусгай зөвшөөрлүүд хожуу хийгдэн, хууль, дүрэм, журам гэдгийг захиалагч компани болон хүлээн авсан НХТЕТГ уландаа гишгэсэн болж таарч байна.

Оршин суугчид нь дахин нэг өвлийг давна гэхээс зүрхшээж байна.

“Да хүрээ” хотхон нь дэд бүтцээ бие даан шийдсэн. Гэвч энэ нь авууштай тал болж чадсангүй. Уурын зуухтай боловч байрууд нь цэвдэг хүйтэн. Учир нь дулаалга муу хийгдсэнээс гадна уурын зуух нь ачааллаа даалгүй хэд хэдэн удаа хагарч, гэмтсэнтэй холбоотой гэнэ. Захиалагч компани барилга барих үедээ түр зөвшөөрлөөр авсан ус, цахилгаанаа баригдсаны дараа холбогдох байгууллагуудад нь хүлээлгэн өгөөгүй, зохих ёсоор шийдвэрлээгүй учир оршин суугчид өнөөг хүртэл ААН-ээр ашиглалтын төлбөр төлдөг байна. Өөрсдөө нэгдэн СӨХ байгуулан харъяа байгууллагуудад нь хандсан боловч зөвхөн тухайн эзэмшигч болох захиалагч компани л албан ёсоор хүлээлгэн өгөх дүрэмтэй аж. Иймд оршин суугчдын ашиглалтын зардал маш өндөр. Нэг айл сардаа 70-220 мянга хүртэл төгрөг төлдөг. Мэдээж хэт хүйтнээс болоод айлууд тень залгах нь элбэг. Нэг айл л төлбөрөө цагт нь төлөөгүй тохиолдолд 2 байраараа тогоо таслуулдаг гэнэ. Ийнхүү хууртаж, чанаргүй байр авсныхаа төлөө тэд бас өндөр зардал төлж, үргэлжийн дарамтан дор оршин сууж байна.

Тус орон сууцнаас үүдсэн анхны гомдол 2012 онд гарсан гэдэг. Агааржуулалтын систем огт байхгүй, бүгчим байх болов. Агааржуулалтын тагтай ч салхивчийн сувагжилт огт хийгдээгүй, зүгээр битүү ханан дээр наасан байв. Ингээд коридор дахь сантехникийн шугам хоолойг хуучин, зэвэрч муудсан зориулалтын бус нарийн хоолойгоор хийсэн, “А” байрных нь орцны шатыг нарийн брус модоор торгоосон, тагт доош унжих болсон учир бүх тагтыг хожуу нарийн төмрөөр хэврэгхэн торгоосон, галын систем, тоноглол байгаа ч ажиллагаагүй, хоосон гэх зэрэг нүд хуурсан асуудал ар араасаа хөвөрч эхлэв. Энэ бүхнийг нүдээр үзсэн надад ёстой л “сүрлэн байшин” санаанд оров.

Хамгийн гол нь ийм барилгыг ашиглалтад хүлээн авсан улсын комиссынхныг гайхаж сууна. Барилгын компаниудад хяналт тавих үүрэг хүлээсэн бүхэл бүтэн мэргэжлийн хяналтын армийг татвар төлөгчдийн мөнгөөр тэжээж байна. Гэтэл тэд чанаргүй материалаар, стандарт норм дүрэм зөрчиж, муу барилга барьж байгааг хянаж чаддаггүй нь эндээс харагдаж байна. Тэд төрөөс олгосон хяналт тавих эрх мэдлээ ашиглан хэтэвчээ зузаатгаж байна уу гэсэн хардлага төрснөө би нуухгүй.

Хөтөлбөрийг санхүүжүүлж /1тэрбум төгрөг/, хэрэгжилтийг хариуцсан ОССК-ийг ч мөн адил хариуцлага тойрон гарах учиргүй. Учир нь хуулийн дагуу барилгыг ашиглалтад хүлээн аваагүй байхад төрийн албан хаагчдад уг байрыг санал болгож, зарж борлуулсан юм. Энэ хооронд байрны ашиглалтын зардал болох дулаан, цахилгаан, хог, усны мөнгийг иргэдээс нэхэмжилсэн. /тус орон сууцны гэрээ болон барилгын тухай хуулин дахь ашиглалтад аваагүй байхад ашиглалтын зардал төлөхгүй гэсэн заалтыг зөрчсөн./ Хүлээн зөвшөөрөөгүй тохиолдолд байрнаас албадан гаргах шаардлагыг хүргүүлж байсан зэрэг нь олон хуулийг ноцтой зөрчжээ.

Одоо нэгэнт баригдсан барилгыг яах вэ? Чанаргүй баригдсаныг тогтоочихоод, нураадаг жишиглэл бидэнд бий бил үү?

Энд дан ганцхан орон сууцны талаар яриагүй, олон хүний эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхийг зөрчсөн асуудал, хуулийг гууль болгогчдын тухай яригдаж байна. Барилгыг шууд актлаад нураадаг, хүлээн авсан улсын комиссынхонд хариуцлага тооцдог, барьсан инженер, гүйцэтгэгч компанийг хариуцлагад татдаг, эргээд нөхөн төлбөр төлүүлдэг хүртэл хэмжээнд очих, барилгын чанарт хөндлөнгийн эксперт хийдэг болох хэрэгтэй байна. Түүнчлэн барилгын ашиглалтын хугацаа, баталгаат хугацаанд яг үүрэг, хариуцлага багтахыг тодорхойлж, тухайн барилга, байгууламжийг ашиглалтаас гартал нь хариуцах хүртэл өндөр хэмжээний дүрэм, журам үйлчлэх ёстой. Ингэж салбарын шалгуур, босгыг өндөр тавьж гэмээн энэ мэтчилэн хялбар бизнес хийх гэсэн нөхдийг шахан гаргахад барилгын хяналтын тогтолцоог бүрэн өөрчлөх нэн шаардлага тулгарчээ.

Одоогоор “Да хүрээ” хотхонд үүссэн зөрчлийг арилгах талаар ямар нэг арга хэмжээ аваагүй. Цагдаагийн байгууллагаас шинжээч томилсон тогтоол ирсний дагуу НМХГ-аас шинжээч ажиллаж байгаа аж. Ямартай ч үнэн мөнийг тогтоож, иргэдийн хохирлыг барагдуулна гэдэгт найдах л үлдлээ.

Барилга бол зүгээр нэг бараа биш, хэдэн арав байтугай, хэдэн зуун жил бидний хойч үед өвлөгдөн үлдэх ёстой үл хөдлөх хөрөнгө билээ. Иймд цаашид орон сууц худалдан авахаар төлөвлөж буй танд наасан обой, плита, будсан будаг эмульсийг нь хараад сонголт хийх бус барилгын яс чанарыг судалж аваарай гэж зөвлөх байна.

Эх сурвалж http://news.barilga.mn/r/72377